هشت سخن افزار کوتاه

                                                                                           رحمان کریمی

                              ــ 1 ــ 

پرورده اندوه وطن ، این دل خسته

بر هر بَر و بومش ، با بال شکسته

گر ما نتوانستیم پرواز کنیم چندان

مرغان فدا هستند ، در اوج نشسته

                   ــ 2 ــ

بر زخم دلم ، خون جگر می ریزد

از هر رگ من ، سیلابه توفان خیزد

ما نه آنیم که چون پیر شدیم ، مرده شویم

هر سلول تن ما ، شور شباب می بیزد

                   ــ 3 ــ

صفای با صفایان باد جانا

وفای با وفایان باد جانا

تو بگذر با کاروان از تنگه و کوه

که بد نامی برای رسواییان باد جانا

                  ــ 4 ــ

گر عالم مجنون چنین است ، چنینیم

گر عاقلان اینند ، ما نه اینیم

در کوه و بیابان بزنیم نعره و فریاد

ما اهل جنونیم و جنونیم و جنونیم

                ــ 5 ــ

نومید مشو هرگز از تیغ و میغ و جیغ

خورشید بلند مأوا ، بالش نشکسته

این گرگ فرومایه کافتاده به خونخواری

بنگر که چه سان امروز راه نفسش بسته

                ــ 6 ــ

در آذرخش رزمگاه تنگ تو

ای اشرفی ، ای مجاهد خلق !

طلوع پایدار شرف می بینم

ایمان و آرمان و رهایی خلق تو را

بگذار تا بسوزند به حقد و کین خویش

« با شرف ها » ی نو شاغل وزارتی

               ــ 7 ــ

در نقش خیانت ، مجوی رنگ صداقت

خائن ز شرافت چنان گشته تهیدست

که ش سرمایه نمانده ست

بجز گنج وقاحت .

              ــ 8 ــ

اغیار اگر فهم نکنند گفتهٌ ما را

بر خاطر ما گرد ملالی ننشسته

گر سینهٌ عشاق بسوزد که عجب نیست

وقتی که وطن هست به غرقاب گـُجسته

                                                        یازدهم  فوریه 2015  

                                پنج سخن افزار کوتاه

                                                                                            رحمان کریمی

                                            ــ 1 ــ

هرگز شاعر نبوده ام

پرغرور تاج نام آفرین شاعری

ارزانی پرشمارانش باد .

من کارگرکی واژه کشم در فریاد

بر داربست عاصی خاموشان میهنم

همین ..... و دیگر هیچ .

         

                             ــ 2 ــ

مزن طبّال در این شام غم انگیز

اگر که می زنی ، خلقی بر انگیز

دلم بگرفته از این خونین سیرک دوران

که ملایان در آن ، در جست و در خیز

                        ــ 3 ــ

یقین دارم که دوران در گذر هست

زمان آید که از امروز برحذر هست

مشو در خویشتن از یأس ، محبوس

برون آ ای رفیقا ! وقت گذر هست

                       ــ 4 ــ

در مرز باد و آتش 

سرمای زمهریر است

بادا ! تو را کرامت 

ما را به آتش آور .

                      ــ 5 ــ

با طاقت شبانه

با هول هر کرانه

موجی ز خون و فریاد

هست از وطن نشانه .

                           زمینه های خیانت از زندان تا بدون زندان و شکنجه

                                                                                                                        رحمان کریمی

   هر مفهوم عینی یا ذهنی و ادراکی بشر در تمیز و تشخیص و لاجرم داوری و تأیید یا رد ، تابع الزامات مختلف است ؛ از خمیرمایه درونی و فطری انسان تا تأثیر گذاری مجموعه ی شرایط غالب زمانی در حوزه بومی و جهانی . اگر همه چیز در ظرفیت زمان و مکان شکل می گیرد، پس باید درک روشن تر و واقع بینانه تری از زمان داشت . انسانی که حیات او اجتماعی می گذرد و نه فردی هر چند در اجتماع ، زمان برایش طولی و مضرس و مواج است و برای فرد خودگرا همچون ساعتی که روی مچ دست دارد یا بالای ستون ها و برج ها آن را می بیند و با برنامه خود در شتاب یا کندی حرکت ملاحظه می کند . آدم موجودی ست کلا پیچیده و لایه لایه و مستعد انواع چهره پردازی ها و فریبکاری ها . آدم در عرصه اجتماعی و مناسبات متغیر اجتماعی ، بندرت با یک صفت و یک چهره ظاهر می شود. تغییر نیاز به تعریف دارد که بر چه پایه و انگیزه دگرگون شده است . یکی از اشکالات عمده مردم ما از خواص تا عوام ، مقطعی زیستن و مقطعی اندیشیدن و قضاوت کردن است. و دیگر آنکه به دلیل همین مقطعی بودن، از جامع و ژرفنگری غافل می مانیم . نگارنده واقعا در تلاطم و تلألوهای روزگار بجایی رسیده است که نه تنها به اعتبار واژگان شک می کند که حتا به هویت خود. آسان ترین و دم دست ترین ابزار اظهار وجود از موضع حق تا ناحق ، کلمات شده اند. ظالم حاکم از همان واژگان استفاده می کند که مظلوم به ناحق محکوم . اگر با مال و ملک و مقام می توان آدم خرید ، اما واژگان استعداد غریبی برای فریفتن و مظلوم نمایی و ننه من غریبم بازی در آوردن ها . بنا براین در صحرای محشر کاربرد واژگان ، چاره یی نیست که به عمل نگاه کنیم و مقصد آن و تأثیر آن که در جهت مستقیم یا غیرمستقیم ظالم حاکم است یا مظلوم هرچند در توفان گرفتاری های خود، اشتباهاتی هم داشته باشد . من نمی دانم در این جهان بشری از آغاز تا به امروز چه کسی مبرا از اشتباهات بوده و هست ؟ یکبار نوشتم که اگر بخواهیم به حساب خدا هم برسیم ، می توانیم برایش پرونده یی قطور بسازیم . عرصه مبارزاتی ، روزمره است . کسی نمی تواند نان گذشته اش را به حساب خطاکاری های امروزش ، به سرفرازی و اطمینان خاطر و حق به جانب ؛ تناول بفرماید . من به اسطوره ها نمی روم . نمونه هایی از دوره حیاتی خود ارائه می کنم : « محمد بهرامی » از اعضای فعال حزب کمونیست بود پیش از تشکیل حزب توده . او در 1310  شمسی دستگیر شد. پلیس رضاشاه او را در 1316 در زندان قصر تهران در ردیف گروه تقی ارانی آورد. بهرامی بعد از آزادی به حزب توده پیوست و تا آنجا رشد کرد و شاخص شد به طوریکه در 1332 دبیرکل حزب توده بود . بعد از کودتای بیست و هشتم مرداد که دستگیر شد ، پیش از آنکه به فرمانداری نظامی برسد ، مخفیگاه کمیته ایالتی تهران را که در یکجا جلسه داشتند ، لو داد.  دکتر مرتضا یزدی هم جزو پنجاه و سه نفر بود و بعد هم از رهبران تراز اول حزب توده. او نیز در زندان زرد کرد و برای عفو یا تخفیف محکومیت به پیشگاه همایونی نامه نوشت. من سال 1342 او را در تهران دیدم که خود داستانی دارد و ذکر آن در اینجا موجب اطناب کلام می شود. از این قبیل مبارزان با سابقه ارفع و ارشد که خراب کردند کم نبودند . همگی یا عضو کمیته مرکزی و یا کمیته ایالتی تهران . فرصتی باشد لازم است از مقاومان بی مرتبه و ادعای آن سال ها هم یادی کرد . یکی از دستگیر شدگان در تهران فردی بود بنام « زرندی » . او نیز از پایین حوزه ها نبود . دستگیر که شد ، شب ها در جیپ فرمانداری نظامی به شکار توده یی ها یعنی هم مسلکان خود می رفت . در یک اتفاق ، وجدان به فروش رفته اش به او باز می گردد. در یکی از همان شب ها فرار می کند و به حزب در مسکو نامه می نویسد که در زندان به من گفتند که فلانی در غیاب تو با زنت رابطه داشته است و این بود که به ورطه خیانت کشانده شدم . اینک فهمیده ام که تهمتی بیش نبوده است . می خواهم به حزب بپیوندم و خیانتم را جبران کنم .

   با آمدن کیا نوری به تهران و دخیل بستن به خمینی ، بخشی از افسران سازمان نظامی حزب توده که آزاد شده بودند به حزب پیوستند. بعد از یورش به این حزب خائن خادم ، دبیرکل حزب کیانوری و مهدی پرتوی مسئول تشکیلات مخفی و شمار دیگری چون محمد علی عمویی در زندان زانو می زنند تا آنجا که علی عمویی « شو من » میز گرد امنیتی رژیم خمینی می شود و از رهبر و دیگران یقه گیری می کند . کی ؟ عمویی که بیست و هفت سال زندان کشیده بود. عمویی تا به امروز در مشاورت و همراهی با وزارت بدنام و ننگین اطلاعات رژیم است. حالا اگر او پز بدهد که بیست و هفت سال زندان کشیده است باید خیانت امروزش را نادیده گرفت ؟ رضا شلتوکی و تقی کی منش هم از افسران سازمان نظامی حزب بودند و بیست و هفت سال زندان تحمل کردند ولی زیر بار ننگ تسلیم و همکاری با رژیم خمینی دجال خونخوار نرفتند و بر چوبه تیرباران بوسه زدند. درود به روان پاک و رشید آنان . پس من نمی توانم امروزم را پشت دیروزم پنهان کنم . و این است که می گوییم در روند پر تلاطم مبارزات سیاسی ، لوطی را حالا عشق است . حزب توده که به کودتا خورد و غرق بحران شد ، زندان ندیده ها هم ، بسیارشان خیانت کردند . از جمله « منوچهر آذرنگ » و « مسعود ادب »  که هر دو هر روزه در پی شکار مخلص بودند که در اختفا بسرمی بردم . ایندو از فعالان سازمان جوانان بودند و خود من هم مسئول آنان و هم رفیق صمیمی شان . نمونه ها بسیار است : « جعفر خسروی » بعد از کودتا ، بدون دستگیری به خدمت رکن دو ارتش در آمد و شد شهردار فیروزآباد . « شاپور دشتی » نیز بدون دستگیری به خدمت درآمد و شد نمانیده مجلس از فیروزآباد و بعد رییس دفتر جمشید آموزگار در حزب رستاخیز . و کسانی هم داشتیم که با خیانت بجایی نرسیدند . یا غیرمستقیم برای رژیم در مطبوعات قلم می زدند یا در خیابان ها قدم . تعجب نکردم که حزب توده با علم و اطلاع بعد از استقرار خمینی ، جعفر خسروی را که دیگر مأمور رسمی ساواک شده بود به عضویت پذیرفت . یک روز همو با وقاحت می خواست نشریه مردم را به من بفروشد . گفتمش : برو که من بجای تو خجالت می کشم . اینها را فقط به عنوان نمونه آوردم وگرنه فهرست کوتاهی نبودند.

   جا دارد که از یک توده کـُش پیش از کودتا هم یاد کنم که موجب عبرت و بصیرت است . زمان مصدق در شیراز دسته یی بود که خود را گارد جنگی می خواندند . سرکرده آنها « سالک » نامی بود. شب های سه شنبه که ما با فریاد نشریه جوانان دموکرات را در خیابان داریوش و زند شیراز می فروختیم ، با چوبدستی حمله ور می شدند . می زدند و تحویل پلیسمان می دادند . آنان به نام زنده یاد مصدق کبیر به خیابان می آمدند و حال آنکه وابسته به شهربانی بودند که با دربار می بود. یکی از این دار ودسته « بنان » بود . بعد از کودتا خبر دستگیری او را شنیدیم و به شدت تعجب کردیم . تا نگو که بنان واقعا یک مصدقی ست و به غفلت قاطی آن دار و دسته که لات و لوت ها بودند ، شده بود . سالک واقعیت آن جوان را دریافته بود و بنا براین دستگیرش کردند. دادستان ارتش سرهنگ نخجوان فرم استعفا و تنفرنامه از حزب توده را می گذارد جلو بنان تا آن را پر و امضا کند و برود خانه . بنان می گوید همه می دانند که من از توده کش ها بودم و تو می گویی از حزب توده استعفا بدهم ؟ دادستان ارتش می گوید می دانم ولی باید این فرم را پر و خودت را خلاص کنی . بنان می گوید من دشمن توده یی ها هستم اما این فرم را پر نمی کنم زیرا به نفع تو و شاهت تمام می شود. سه سال زندان کشید و توده یی بیرون آمد . او کنار خود فروختگان و خودباختگان نرفته بود . همنشین توده یی های مقاوم مثل محمود جلیلی ، رضانیا ، جلالزاده ، فضلی ، مهدی بهشتی و .... شده بود . بعدها شنیدم که به سازمان چریک های فدایی خلق پیوسته است . بنان یک نمونه زنده از فطرت پاکی بود که حاضر نشد یک امضا به نفع رژیم بدهد درحالیکه دشمن حزب توده هم بود.

   و امروز ما با کسانی و آنهم در چنین رژیم مخوفی ، روبرو هستیم که می خواهند همّ و غمّ و قوای ذهنی و قلمی خود را صرف مقابله با سازمانی کنند که در صف مقدم مبارزه با تمامی قوا و بی وقفه ایستاده است و از ما نیز می خواهند که آنان را تردامن ندانیم و نخوانیم . بعضی هم که گذشته خود را ضامن و واسطه قرار می دهند تا امروزشان را توجیه کنند . اگر به فرض به قدر مثنوی هفتاد من ، برای سازمان پر افتخار مجاهدین خلق و رهبران قهرمان آن ، خبط و خطا ردیف کنند ، من امتیازاتی غیرقابل انکار و همه در یک چشم انداز تاریخی و نه مقطعی دیده ام که به این حضرات بی هیچ تهمت و کاربرد واژه یی ، می گویم ول معطل هستید . این کاروان سر ایستادن ندارد تا مگر پای گور این رژیم اوباش فاشیستی مزور حاکم . کهنه شد و زمانش دیری ست گذشته است که من نوعی دو جمله علیه رژیم بنویسم و توماری علیه اپوزیسیون ، سیاه کنم . این سیاهی راه بجایی نخواهد برد جز به اعتبار و حیثیت خودم . خوب است ضد رژیم بودن واقعی را و دشمنی با یک حزب یا سازمان سیاسی را از « بنان » یاد بگیریم .